حدیث 2
امام علی (ع) : دشمن دوستت را به دوستی مگیر تا با دوستت دشمنی کرده باشی. تحف العقول صفحه 78
امام علی (ع) : نسبت به آن کسی که چیزی را نزد تو به امانت سپرد خیانت مکن اگرچه او بتو خیانت کرده باشد و رازش را فاش مکن گرچه او راز تو را فاش کرده باشد. تحف العقول صفحه 78
امام علی (ع) : در سفارش خود به امام حسن (ع) : مبادا همنشین کسی شوی که از او بر دینت نگران باشی که همنشینی این گونه افراد شوم است. تحف العقول صفحه 76
امام علی (ع) : در نامه خود به امام حسن (ع) : راستی نادان کسی است که خود را به آنچه درباره آن علمی ندارد دانا شمارد و به رای و نظر خود در امور بسنده کند و پیوسته از دانشمندان الهی دوری گزیند و کسانی که بر خلاف او رای دهند را خطا کننده شمارد و از روی نادانیش گوید من این چیز را نمی فهمم و معتقد به آن نیستم و بدین سبب منکر حق شود. تحف العقول صفحه 71
امام علی (ع) : در نامه خود به امام حسن (ع) : پسر جانم من تو را به انواع نادانیهایت سرزنش میکنم تا تو خود را دانشمند نشماری و اگر چیزی از مطالب علمی را کشف کردی به این سبب خودت را بزرگ مپنداری زیرا دانشمند کسی است که بفهمد آنچه را که نمیداند در مقابل آنچه میداند بسیار ناچیز است و به این سبب خود را نادان داند و به کوشش خود دریافتن آنچه که نمیداند بیفزاید و پیوسته شیفته دانش الهی و معنوی باشد و از آن بهره گیرد و در مقابل مردم متواضع شود و از خطا بر حذر باشد. تحف العقول صفحه 71
امام علی (ع) : بهترین افراد این امت نباید خود را از مکر الهی ایمن بدانند زیرا که خدای متعال فرموده سوره اعراف 99 : ((از مکر خدا ایمن نیستند جز زیانکاران و بدترین افراد این امت نباید از رحمت خداوند ناامید باشند زیرا که خدای تعالی فرموده سوره یوسف آیه 87 ((از رحمت خدا نا امید نشوند جز کافران)) نهج البلاغه حکمت 377
امام علی (ع) : ای مالک به هنگام رسیدن به حکومت و ریاست هرگاه مقام حکمرانی و ریاستت تو را خوش آمد و ابهت و سرافرازی برایت جلوه داد به عظمت و ملکوت آسمانها و کیهان بالای سرت نگاه کن و بر قدرت خالق این کائنات در مقابل حکمرانی خودت بنگر و بدان که در مقابل آن نیرو و پادشاهی حکومت تو هیچ نیست. تحف العقول صفحه 123
امام علی (ع) : اطاعت از هیچ مخلوقی در کاری که نافرمانی و معصیت خدا در آن است جایز نیست. نهج البلاغه حکمت 293
امام علی (ع) : گناه و معصیتی که تو را پشیمان کند بهتر از کار نیکی است که تو را به خودپسندی و تکبر وا دارد. نهج البلاغه حکمت 46
امام علی (ع) : سخن دربند و اسیر توست تا وقتی که آن را نگفته باشی و چون گفتی تو در بند آنی پس زبانت را نگهدار چنانکه طلا و نقره خود را نگه میداری و مواظبت میکنی که چه بسا سخنی که نعمت را از انسان سلب میکند. نهج البلاغه حکمت 381
امام علی (ع) : برای هرکس در مال و ثروتش دو شریک است : 1 . وارث 2. حوادث نهج البلاغه حکمت 335
امام علی (ع) : دنیا سه روز است : 1.دیروز که هرچه بود گذشت 2.امروز که باید آن را غنیمت بشماری 3.فردا که معلوم نیست به آن برسی دیروز حکیمی است ادب آموز که باید از تجربه آن استفاده کنی و امروز دوستی است در حال وداع و فردا آرزوئی بیش نیست که شاید به آن برسی. نصایح صفحه 134
امام علی (ع) : چهارچیز را جز چهارکس قدر ندانند : 1.جوانی را غیر از پیر 2.سلامتی را جز مریض 3.آسایش و راحتی را جز گرفتار 4.و زندگی را غیر از مردگان قدر ندانند. نصایح صفحه 184
امام علی (ع) : مشکل ترین کارها چهارچیز است : 1.عفو و گذشت به هنگام غضب 2.بخشش به هنگام نداری و فقر 3.عفت داشتن از ارتکاب گناه به هنگام خلوت 4. حق گوئی بر ضد کسی که به او امید داری یا از او میترسی. نصایح صفحه 184
امام علی (ع) : علم معنوی و الهی را برای 4 چیز نخوانید : 1.اینکه به وسیله آن در مقابل دانآیان و مومنین به خود ببالید 2.با آن به مجادله و بحث با نادانان برخیزید 3.در مجالس به واسطه آن خود نمائی کنید 4.مردمان را به واسطه علم متوجه خود سازید و با آن کسب روزی نمائید. الحیاه جلد 1 صفحه 85
امام علی (ع) : هرکس از شیعیان ما که عالم به شریعت ما باشد و شیعیان ناتوان ما را از تاریکی نادانی برهاند و به سوی نور دانشی که از ما بهره گرفته رهبری کند روز قیامت وارد محشر میشود در حالتی که تاجی از نور بر سر دارد که برای همه مردم حاضر در محشر روشنائی میدهد و جامه ای برتن دارد که تمام دنیا ارزش یک نخ آن را ندارد سپس منادی از پیشگاه خدای تعالی فریاد زند : ای بندگان خدا این عالمی از شاگردان مکتب آل محمد (ص) میباشد پس هرکس را که او هدایت و تربیت نموده به دامان این عالم چنگ زند تا از سرگردانی در این عرصات محشر نجات یابد. پس او هرکه را در دنیا آموزش خیر داده یا از قلب او قفل نادانی را گشوده شفاعت نموده و به بهشت ببرد. آثار الصادقین جلد 13 صفحه 56
امام علی (ع) : عالمی که دین را وسیله خوردن کند ارزشش همان است که خورده و از او خارج گشته است. تحف العقول صفحه 225
امام علی (ع) : ای بندگان خدا بدانید که خدای عزوجل از حالت بوقلمون صفتی بندگانش خوشش نمی آید که گاهی به رنگ اهل حق درآیند و گاهی به سوی باطل تمایل پیدا کنند پس از حق و اهل حق به سوی دیگری میل نکنید. تحف العقول صفحه 110
امام علی (ع) : مردی به امام (ع) عرض کرد یا امیرالمومنین به خدا قسم من شما را دوست دارم امام (ع) فرمود ولی من تو را دشمن دارم مرد گفت چرا فرمود زیرا تو اذان گفتن و اقامه نماز را وسیله کسب درآمد خود قرار داده ای و به وسیله آموزش قرآن و احکام مزد می گیری. آثارالصادقین جلد 17 صفحه 320
امام علی (ع) : در آخرالزمان حدود و احکام و قوانینی که خداوند بر پیامبر (ص) نازل فرموده از بین می رود و درباره احکام اسلامی گفته میشود فلان عالم چنین گفته و فلانی چنان گفته و مردم تابع آراء و عقاید دیگران شوند و سنت و دستورات رسول خدا (ص) را ترک کنند. مکارم الاخلاق جلد 1 صفحه 98
امام علی (ع) : چقدر برای هر انسانی سزاوار است که در ساعات شبانه روز ساعتی را به کناری رود که در آن مشغول کننده ای او را سرگرم نکند و از خودش حساب بکشد و ببیند آنچه در آنروز انجام داده به سود آخرتش بود یا زیانش. غررالحکم صفحه 825
امام علی (ع) : به خدا سوگند اگر همه آنچه در زیر هفت آسمان و زمین است را به من بدهند تا پوست دانه جوی را به ظلم از مورچه ای بگیرم این کار را نکنم بدانید که این دنیای فانی در نزد من پست تر است از برگی است که در دهان ملخ است. الحیاه جلد 2 صفحه 186
امام علی (ع) : آگاه باشید به خدا سوگند ابوبکر جامه خلافت را برتن کرد در حالی که میدانست جایگاه من نسبت به حکومت اسلامی چون محور آسیاب است به آسیاب که دور آن حرکت میکند او میدانست که سیل علوم از دامن کوهسار من جاری است و پرندگان بلند پرواز اندیشه ها به بلندی و ارتفاع ارزش من نتوانند رسید پس من ردای خلافت رها کرده و دامن جمع نموده از آن کناره گیری کردم و در این اندیشه بودم که آیا با دست خالی برای گرفتن حق خود قیام کنم یا در آن محیط خفقان زا و تاریکی که به وجود آمده صبر پیشه سازم؟ پس از ارزیابی درست صبر و برباری را خردمندانه تر دیدم .پس صبر کردم در حالی که گویا خار در چشم و استخوان در گلوی من مانده بود و با دیدگان خود می نگریستم که میراث مرا به غارت می برند! نهج البلاغه خطبه ((شقشقیه))
امام علی (ع) : سرانجام ابوبکر حکومت را به راهی در آورد و به هنگام مرگش آن را به دست ( عمر ) سپرد که مجموعه ای از خشونت سخت گیری اشتباه کاری و پوزش طلبی بود شگفتا ابوبکر که در حیات خود از مردم می خواست که عذرش را بپذیرند چگونه در هنگام مرگ خلافت را به عقد فردی لجوج و عنود در آورد به خدا سوگند مردم در حکومت ( عمر ) در ناراحتی و رنج بسیار سختی گرفتار آمده بودند و دچار دورئی ها و اعتراض ها شدند و من در این مدت طولانی محنت زا و عذاب آور چاره ای جز شکیبایی نداشتم تا آنکه روزگار عمر هم سپری شد. نهج البلاغه خطبه (( شقشقیه ))
امام علی (ع) : عمر به هنگام مرگش خلافت را در گروهی شش نفره قرار داد که پنداشت من هم سنگ آنان می باشم!! پناه بر خدا این این شورا ! در کدام زمان در برابر شخص اولشان در مورد حقانیت خلافت مورد تردید بودم تا که امروز با اعضای شورا برابر شوم ؟ که هم اکنون مرا همانند آنها پندارند ؟ و در صف آنها قرار دهند ؟ ناچار باز هم کوتاه آمدم و با آنان هماهنگ گردیدم یکی از آنها ( سعد بن ابی وقاص پدر عمر سعد که قاتل امام حسین (ع) است ) به خاطر کینه ای که از من داشت روی برتافت و دیگری (( عبدالرحمن بن عوف شوهر خواهر عثمان )) دامادش را بر من برتری داد و آن دو نفر دیگر (( طلحه و زبیر )) که زشت است آوردن نامشان. نهج البلاغه خطبه (( شقشقیه ))
امام علی (ع) : تا آنکه سومی (( عثمان )) به خلافت رسید کسی که دو پهلویش از پر خوری باد کرده و همواره بین آشپزخانه و توالت سرگردان بود و خویشاوندان پدری او از بنی امیه به پا خواستند و همراه او بیت المال را خوردند و بر باد دادند چون شتر گرسنه ای که به جان گیاه بهاری افتد پس عثمان آنقدر اسراف کرد که ریسمان بافته او باز شد و اعمال او مردم را بشوراند و شکم بارگی او نابودش ساخت. نهج البلاغه خطبه (( شقشقیه ))
امام علی (ع) : در سفارش خود به امام حسن (ع) : پسر جانم دلت را با پند و موعظه سودمند زنده ساز و با بی اعتنائی به لذت های فانی دنیا سرکوبش کن و با یاد مرگ زبون و خوارش ساز و آنچه که به مردم پیش از تو در دنیا رسیده یادآوریش کن و در شهرها و ویرانه های پیشینیان نظر کن و ببین چه ها کردند و عاقبت به کجا رفتند پس در میان بناها و خانه هایشان بایست و بگو آهای خانه های خالی و بی صاحب کجایند صاحبان و مالکان تو آنگاه بر سر گورهایشان بایست و بگو آهای پیکرهای پوسیده و اندامهای متلاشی شده منزل جدیدی که در آنید یعنی خانه قبر چگونه یافتیدش ؟!!بدان ای پسرم دیری نشود که تو هم یکی از آنها شوی پس کار آخرتت را اصلاح کن و آخرتت را به دنیای فانی بی ارزش مفروش. نهج البلاغه نامه 31
امام علی (ع) : در سفارش خود به امام حسن (ع) : پسر جانم چنان از معصیت خود که در محضر حق تعالی کرده ای ترسان باش که اگر با عبادت همه مردم بر او وارد شوی جبران آن گناه نشود و چنان به خدا امیدوار باش که اگر با گناه اهل زمین بر او وارد شوی او تو را عفو کند. نهج البلاغه نامه 31
امام علی (ع) : هیچ یک از شما مزه ایمان را نمی چشد تا آنکه بداند آنچه که به او رسیده ممکن نبود که از او بگذرد و آنچه که از او فوت شده ممکن نبود که به او برسد. اصول کافی جلد 3 صفحه 78
امام علی (ع) : چون مال و ثروت و ریاست در دنیا به کسی روی آورد مردم دنیا زده به سمت او میروند و نیکی هایی را که در او نیست به او نسبت میدهند و چون ثروت یا ریاست از کسی روگرداند مردم خوبی هایی که در او هست را نیز منکر می شوند. نهج البلاغه حکمت 9
امام علی (ع) : به فرزندش امام حسن (ع) فرمود : حسن جان چهار نصیحت درباره (( دوست یابی ))از من بپذیر که اگر به آنها عمل کنی زیان نمیبینی 1.از دوستی با شخص بخیل بپرهیز زیرا اوآنچه که سخت به آن نیاز داری را از تو دریغ میکند. 2.از دوستی با کسی که نسبت به مسائل دینی و احکام احمق و نادان است بپرهیز زیرا او میخواهد به تو نفعی برساند اما چون دانش ندارد دچار زیانت میکند. 3.از دوستی با شخص فاسق و گناهکار بپرهیز زیرا او معرفت ندارد و تو را به کمترین بها میفروشد. 4.از دوستی با دروغگو بپرهیز که او مانند سراب است که دور را برایت نزدیک و نزدیک را برایت دور میکند. نهج البلاغه حکمت 38
امام علی (ع) : اهل بیت پیامبر (ص) مایه حیات و زنده ماندن علم و نابودی جهل اندیشان ستون های استوار اسلام و پناهگاه مردم میباشند حق به وسیله ایشان به جایگاه خویش بازگشت و باطل از جای خویش رانده و نابود و زبان باطل از ریشه کنده شد ایشان دین را چنانکه سزاوار بود دانستند و آموختن و به آن عمل کردن و ایشانند که بواسطه شان احکام دین از انحراف و بدعت حفظ می ماند. نهج البلاغه خطبه 239
امام علی (ع) : کجا هستند کسانی که پنداشتند از ما اهل بیت پیامبر (ص) شایسته ترند نسبت به منصب خلافت و ولایت و چنین وانمود کردند که از ما دانا ترند به علم قرآن و مصلحت دین؟!! آنها این ادعا را براساس دروغ و ظلم بر ضد ما روا داشتند ولی خدای متعال ما اهل بیت پیامبر (ص) را بالا آورد و آنان را پست و خوار کرد علم قرآن را به ما عطا نمود و از آنها منع کرد ما را در حریم نعمت های خویش داخل و آنان را خارج ساخت و تمام مردم ناچارند راه هدایت و روشنائی از کوردلی را نزد ما بجویند همانا امامان دوازده گانه (ع) از میان ما خاندان پیامبر (ص) هستند و غیر از ما ائمه از آل محمد (ص) کسی شایستگی این مقام را ندارد و گمراهانی که ادعای خلافت نموده و ولایت را از ما غصب نمودند شایستگی این منصب را ندارند. نهج البلاغه خطبه 144
امام علی (ع) : در نامه خود به امام حسن (ع) فرمودند : همانا دل نوجوان همچون زمین آباد و آماده برای کشت است که هرچه در آن کاشته شود بپذیر پس من به تربیت تو در نوجوانی ات شتاب کردم قبل از آنکه دلت سخت شود و شخصیت بر اثر گذر سن شکل پذیرد. تحف العقول صفحه 67
امام علی (ع) : 1.خدای متعال برای یاری رساندن بس است.2.بهشت برای ثواب و جایزه بس است.3.دوزخ برای شکنجه و عذاب بس است.4.و قرآن برای دلیل و حجت آوردن بس است. تحف العقول صفحه 210
امام علی (ع) : علم معنوی جز با پنج چیز به دست نمی آید 1.سوال و پرسش فراوان درباره احکام و دستورات الهی 2.مطالعه و اشتغال فراوان پیرامون آیات و احادیث و روآیات 3.احترام گذاشتن به اساتید و کسانی که از آنها علم اموخته شود4.اخلاص داشتن در یادگیری علم و یادگیری آن برای رضای خدا5.کمک خواستن از ذات پروردگار متعال برای فهم علم و دانش. نصایح صفحه 222
امام علی (ع) : هیچ عضوی در بدن شکرگزاریش از چشم کمتر نیست پس خواسته های آن را مدهید که شما را از یاد خدا غافل میکند. تحف العقول صفحه 206
امام علی (ع) : هریک از شیعیان ما که عملی برخلاف دستور ما انجام دهند پیش از مرگ بلائی به مال و اولاد یا جانشان برسد که از آن گناه پاکشان سازد تا هنگام لقای پروردگار بی گناه وارد شوند و اگر چیزی از گناهان ایشان مانده باشد که این بلاها آن را پاک نکرده باشد در دم مرگ بر او سخت میگرند تا آمرزیده وارد آخرت شود. اصول کافی جلد 3 صفحه 137
امام علی (ع) : یاد ما خاندان پیامبر (ص) درمان هر خیانت و دردی است شفای وسوسه شیطان است و دوستی ما خاندان پیامبر (ص) رضای پروردگار است و آنکس که مطیع اوامر ما و پیرو ولایت ماست فردای قیامت در فردوس برین با ماست و هریک از شیعیان ما که منتظر امر فرج مهدی آل محمد (ص) است و با آن حال بمیرد همچون کسی است که در راه خدا به خون غلطیده است. تحف العقول صفحه 110
امام علی (ع) : شعبی گوید علی (ع) نه کلمه بی سابقه فرموده که همه مردم از رسیدن به یک کلمه آن عاجزند و این سخنان گوهرهای حکمت را یتیم ساخته و این کلمات سه تا در مناجات است سه تا در حکمت و سه تا در آداب
اما در مناجات : 1.خداوندا این سربلندی مرا بس است که بنده درگاه تو باشم.2.بار خدآیا این افتخار مرا بس که همچون تو خالقی دارم.3.خداوندا تو آنچنانی که من دوست دارم مرا هم آنچنان کن که تو دوست داری
اما در حکمت : 1.هرکه قدر و منزلت شخصیت خود را شناخت هلاک نشد.2.ارزش هر شخصی به اندازه علم و دانش معنوی و الهی اوست.3.شخصیت هر انسانی در زیر زبان او نهفته است
اما در آداب : 1.هرکه را با احسان بنوازی امیر او خواهی شد.2.به هرکه دست حاجت دراز کردی اسیرش خواهی شد.3.و از هرکس بی نیازی گزیدی با او هم تراز و برابر خواهی بود. نصایح صفحه 290
امام علی (ع) : دوازده آیه از تورات انتخاب کرده ام و به عربی ترجمه نمودم و دوست دارم هر روز سه مرتبه به آنها بنگرم : 1.ای پسر آدم تا سلطنت من پایدار است از سلطانی بیم نکن و سلطنت من ابدی است 2.فرزند آدم تا خزانه های من پر است به دیگری امیدوار نباش و خزائن من همیشه پر است.3.پسر آدم تا مرا می یابی با دیگری طرح الفت و دوستی مینداز که هروقت مرا بخواهی به تو نزدیک و مهربانم.4.ای آدمی زاد من تو را دوست دارم تو هم مرا دوست بدار.5.ای فرزند آدم تا از پل صراط به سلامت عبور نکردی ایمن نباش.6.ای پسر آدم من همه چیز را برای تو آفریدم و تورا برای خودم تو چگونه از من می گریزی.7.تو را از نطفه آنگاه از مضغه آفریدم و در خلقت تو در نماندم از رساندن یک گرده نان روزی تو در نمی مانم.8.به خاطر خود بر من غضب میکنی و به خاطر نافرمانی من بر نفست غضب نمیکنی.9.تکلیف های من به عهده توست و رزق تو بر عهده من اگر تو در انجام تکالیف و دستوراتم سرپیچی کنی من از بنده پروری خود داری نمیکنم.10.پسر آدم هرکس تو را به خاطر چیزی میخواهد و من تو را به خاطر خودت میخواهم از من فرار نکن.11.روزی فردایت را از من امروز طلب نکن چنانکه من هم عمل و عبادت فردا را امروز از تو نخواستم.12.اگر به قسمت خود در روزی که برای تو مقدر کرده ام راضی باشی قلب و بدنت را آلوده میکنم و در نزد من ستوده باشی و اگر به آن ناراضی باشی دنیا را بر سرت مسلط میکنم تا چون آهوی بیابان مرام به دنبال پیدا کردن روزی باشی و جز به همان مقدار مقدر شده نمی رسی و دچار نکوهش من هم میشوی. نصایح صفحه 272
امام علی (ع) : در سفارش خود به امام حسن (ع) : پسرم چهار نصیحت را از من بپذیر : 1.ارزشمندترین ثروت و توانگری عقل تربیت گشته در مکتب دین است.2.بزرگترین فقر و نادانی بی خردی نسبت به احکام دین و امور آخرتی است 3.ترسناکترین تنهایی پسندیدن رای و نظر خود در امور است.4.گرامی ترین حسب و نسب خانوادگی اخلاق نیکو است. نهج البلاغه حکمت 38
امام علی (ع) : چهار چیز برای چهار مقصد دیگر آفریده شده اند : 1.مال برای خرج کردن در احتیاجات زندگی نه برای نگهداری.2.علم برای عمل کردن به آن نه جدال و کشمکش و بحث.3.انسان برای بندگی و اطاعت از خدا نه خوشگذرانی و معصیت 4.دنیا برای جمع آوری توشه آخرت نه غفلت از اخرت و آباد ساختن دنیا. نصایح صفحه 179
امام علی (ع) : دشمن ترین افراد نزد خداوند کسی است که خدا او را به حال خود واگذاشته تا از راه راست منحرف گردد و بدون راهنما باشد اگر به امورات دنیائی دعوت شود تا مرز جان تلاش میکند اما چون به سمت آخرت و نعمتهای گوناگونش دعوت شود سستی و تنبلی ورزد گویا آنچه از دنیا که برای آن کار میکند بر او واجب گشته و آنچه از دستورات آخرتی در انجام آن سستی و تنبلی میکند از او هیچ نخواسته اند. نهج البلاغه خطبه 103
امام علی (ع) : روزگاری بر این مردم بیاید که جز مومن بی نام و نشان از فتنه های نجات نیابد و او کسی است که چون در میان مردم است کسی او را نمی شناسد و اگر در جماعتها حاضر شوند کسی سراغ او را نمیگیرد نه فتنه انگیز است و نه اهل فساد خداوند درهای رحمت را به روی او باز کرده و سختی عذاب خویش را از او گرفته مردم به زودی زمانی بر شما خواهد آمد که اسلام و دستوراتش چون ظرف واژگون گشته که محتویاتش فرو ریخته واژگون میگردد. نهج البلاغه خطبه 103
امام علی (ع) : او حضرت مهدی (عج) نظرات و فتوی ها را تابع هدایت وحی میکند هنگامی که مردم هدایت را تابع هوس های خویش قرار میدهند در حالی که به نام تفسیر نظریه های گوناگون خود را بر قران تحمیل میکنند و او نظرها و آراء را تابع قرآن و سنت رسول خدا (ص) و گفتار ائمه هدی (ع) می نماید. نهج البلاغه خطبه 138
امام علی (ع) : هرکس خیر و شر را از هم تشخیص ندهد و بین خوبی و بدی فرق قائل نشود همچون چارپآیان است. تحف العقول صفحه 100
امام علی (ع) : بهترین گزینش و انتخاب در زندگی دوستی کردن با نیکان و صالحان و بریدن و جدائی از بدان است. غررالحکم صفحه 725
امام علی (ع) : احمق ترین مردم کسی است که صفت بد و رذیله ای را در مردم ناپسند و زشت میشمارد و خود دارای همان صفت ناپسندیده است. غررالحکم جلد 1 صفحه 210
امام علی (ع) : ای مردم بدانید تکمیل شدن و کمال دین شما در طلب علم الهی و معنوی و عمل به آنست . بدانید طلب علم بر شما از طلب مال لازمتر است زیرا مال میان شما تقسیم شده و خداوند تضمین نموده که آن را به شما میرساند ولی علم الهی نزد اهلش نگه داشته شده و شما مامورید که آنرا از اهلش طلب نمائید.پس به دنبال آن باشید. اصول کافی جلد 1 صفحه 35
امام علی (ع) : کسی که از سخن ناحقیکه مردم درباره اش بگویند ناراحت گردد و از جا کنده شود عاقل نیست و آنکس که از ستایش مردم درباره خود خرسند و شاد گردد حکیم نیست. اصول کافی جلد 1 صفحه 64
امام علی (ع) : در یادگیری علم و ادب دینی و الهی بکوشید چه آنکه عالم عزیز و گرانقدر است اگرچه به خاندان بزرگی منتصب نباشد اگرچه فقیر باشد و اگرچه جوان باشد. الحدیث جلد 2 صفحه 73
امام علی (ع) : 1.گذشت روزگار اسرار نهفته آدمی را آشکار میکند 2.فکر و اندیشه نمودن قبل از سخن گفتن انسان را از لغزش باز میدارد 3.عجله و شتاب نکردن ر تصمیم گیریها و انجام امور ضرر و زیان را از بین میبرد 4.راضی شدن به قضای الهی سبب آرامش درون و آسایش روح است. غررالحکم صفحه 79
امام علی (ع) : کسی که نسبت به احکام الهی و دستورات دینی نادان و جاهل باشد مرده است اگرچه زنده باشد و کسی که نسبت به مسائل دینی عالم و فهمیده باشد زنده است گرچه مرده باشد. غررالحکم صفحه 69
امام علی (ع) : در امورات دنیائی و لوازم زندگی بیشتر توجهت را به کسانی معطوف دار که تو وضعت از آنان بهتر است چه این خود یکی از درهای شکرگزاری خداوند و باعث قدرشناسی از نعمتهای الهی است. غررالحکم صفحه 117
امام علی (ع) : موقعی که درباره مساله ای دچار ترس شدی خودت را در آن موضوع بینداز زیرا اضطراب و دلهره ای که در وجودت برای مصون ماندن از آن خطر وجود دارد به مراتب سخت تر است از ابتلاء و درگیریت به آن موضوع. نهج البلاغه کلمه 166
امام علی (ع) : کسی که یاد خدا و اوامر و دستوراتش را در امورات خود فراموش کند خدا هم او را از یاد آخرت و جمع آوری توشه برای آن فراموشی می دهد و چشم بصیرتش را نسبت به آخرت کور میسازد. غررالحکم صفحه 381
امام علی (ع) : نخستین پاداش برای شخص صبور و بردبار که در مقابل دشمنش بردباری میکند این است که تمام مردم در مقابل دشمن اش طرفدار او میشوند. غررالحکم صفحه 115
امام علی (ع) : هر صاحب ریاست و حکومت که در مقام و ریاست خود به مردم ظلم و خیانت کند و احکام دین را پایمال کند به همان اندازه خیانتش هنگام برکنار شدن از آن پست نزد مردم ذلیل و خوار میشود. غررالحکم صفحه 118
امام علی (ع) : 1.کسی که در امورات زندگی به رای و نظر خود اتکاء میکند و خودپسند است اصلا عقل ندارد.2.کسی که درباره آیات الهی و احکام دین شک دارد اصلا ایمان ندارد.3.شخصی که به مردم حسادت می ورزد سلامت تن و بدن ندارد.4.شخص عقده ای و کینه توز آسایش زندگی ندارد. غررالحکم صفحه 64
امام علی (ع) : امر به معروف و نهی از منکر دو مخلوق از آفریده های خداوندند هرکس آنها را یاری کند خدایش عزیزش کند و هرکس آندو را خوار کند خدا هم او را میان مردم خوار و ذلیل کند. محجه البیضاء جلد 4 صفحه 105
امام علی (ع) : کودکان خود را با زبان نیکو و خوش به خواندن نماز و طهارت ساختن از ادرار و مدفوع امر کن و چون به ده سالگی رسیدند ولی رعایت این امور ننموند آنها را بزن و تنبیه کن ولی از سه ضربه تجاوز مکن. مجموعه ورام صفحه 358
امام علی (ع) : در نامه خود به حارث همدانی نوشتند : بدان هرکار نیکی که انجام دهی هم در دنیا اثر نیکی از آن به تو میرسد و هم پاداش آن برای آخرت تو ذخیره میگردد و آنچه را از امور خیر به تاخیر افکنی بهره دنیوی و اخروی آن که روزی تو بوده نصیب دیگری خواهد گشت. نهج البلاغه حکمت نامه 69
امام علی (ع) : با گفتن ذکر (( استغفر و الله ربی و اتوب الیه )) و طلب آمرزش باطن خود را خوشبو و معطر سازید تا بوهای بد گناهان شما را رسوا و مفتضح نسازد. طرائف الحکم جلد 2 صفحه 445
امام علی (ع) : اولین کار خیری که در آخرت به آن پاداش و ثواب داده میشود آب دادن به بندگان خدا میباشد. طرائف الحکم جلد 1 صفحه 368
امام علی (ع) : کسی که چهار عمل را انجام دهد از چهار چیز محروم نمیشود : 1.کسی که دعا نماید از اجابت محروم نمیگردد.2.کسی که به درگاه حق تعالی توبه کند از قبول آن محروم نمیشود.3.آنکه استغفار از گناهان کند از آمرزش محروم نمیشود.4.و کسی که شکر و سپاسگذاری از نعمت ها کند از افزایش نعمت محروم نمیشود. طرائف الحکم جلد 1 صفحه 200
امام علی (ع) : خداوند با اهل علم و دانش پیمان بسته که نادانها را هدایت کنند چنانکه از نادانها پیمان گرفته که دانش را فراگیرند ولی از دانآیان جلوتر از جهال این پیمان را گرفته. نصایح صفحه 7
امام علی (ع) : کسی که از او درباره علم دین سوال شود و او بدون ترس و تقیه علمش را پنهان کند در روز قیامت لجامی از آتش در دهانش زده شود. نصایح صفحه 5
امام علی (ع) : عذاب و هلاکت گذشتگان به این سبب بود که مردم پیرو گناهان بودند و عالمان و دانآیان به مسائل و احکام دینی جلوگیری نمیکردند و بی تفاوت بودند. نصایح صفحه 9
امام علی (ع) : در سکوت عالمی که باید علوم و احکام دینی را به مردم بگوید خیری نیست همانطوری که در تکلم و سخن گفتن نادان خیری نیست. نصایح صفحه 6
امام علی (ع) : اگر برای انسان گناهی نباشد مگر دوست داشتن چیزی را که خدا و رسولش آن را دشمن دارند همین گناه او را بس است. مستدرک الوسائل جلد 12 صفحه 50
امام علی (ع) : نشانه راستگوئی آنست که راستگوئی را در جائی که به تو ضرر دارد بر دروغی که برایت سود دهد ترجیح دهی و در سخن گفتن درباره دیگران از خدا پروا داشته باشی. وسائل الشیعه کتاب حج باب 141
امام علی (ع) : وقتی که خداوند انسانها را آفرید به ذات خود و فرمود : به عزت و جلالم سوگند من از ظلم ستمکاران نخواهم گذشت ولو این که کف دستی باشد کف دست دیگران را لمس کند و یا مانند شاخ زدن گوسفند شاخ دار به گوسفندی بی شاخ باشد. کلیات حدیث قدسی صفحه 623
امام علی (ع) : خداوند از بالای عرشش میفرماید : ای بندگان من در آنچه که به شما امر کردم به من اطاعت کنید و مصلحت خود را به من نیاموزید چون من خودم بهتر از شما به مصلحت شما عالم هستم و هرگز در عمل کردن به مصلحت شما خیانت نمیکنم. کلیات حدیث قدسی صفحه 624
امام علی (ع) : انسان حریص همواره فقیر و نیازمند است اگرچه مالک تمام ثروتهای جهان باشد.تمام عبادتهایی که یک شخص در طول عمرش انجام میدهد در مقابل امر به معروف و نهی از منکر مثلش آب دهان است در مقابل دریا.عید شما آنروزی است که از یک گناه و معصیت پروردگار بیرون بیائید.فاصله هر یک از شما تا رسیدن به بهشت یا دوزخ یک رشته باریک است به نام مرگ که هرلحظه ممکن است پاره گردد.دست برداشتن از گناه و انجام ندادن گناه آسانتر از توبه کردن است. گزیده غررالحکم
امام علی (ع) : در سفارش خود به کمیل فرمودند : ای کمیل دو گروه از این مردم از مذهب و دین چیزی نمی فهمند: 1.آنکس که علاقه شدید به لذات دارد و مطیع شهوات خویشتن است.2.آنکس که دچار حرص شدید است و عاشق جمع آوری مال و ثروت است شبیه ترین چیز به این دو گروه علف خواران هستند. تحف العقول صفحه 169
امام علی (ع) : کسی که بتواند گناهی را انجام دهد ولی آن فعل را انجام ندهد مقام او با شهید یکی است.با ایمان ترین مردم کسی است که توکلش بر خدا بیشتر است.گناه در دینداری بهتر است از حسنه در بی دینی زیرا گناه دین دار آمرزیده میشود ولی حسنه بی دین پذیرفته نمیشود.زبانتان را حفظ کنید همانطور که طلایتان را حفظ میکند.هرچیزی محتاج عقل است و عقل خودش محتاج ادب است.مومن دین خود را از خدا و رسولش و ائمه (ع) میگیرد نه از رای خود.دوست دوست بدار رفقاء و دوستان خود را به اندازه ای که تقوی دارند.عالم بی عمل همچون کوری است که مشعل بدست گرفته دیگران را از اینکه در چاله چاه بیفتد باز میدارد ولی خودش در چاه می افتد.کسی که دو روزش برابر باشد مغبون است و کسی که دیروزش از امروز بهتر باشد ملعون است.هیچ عبادتی همانند تفکر و مطالعه در مصنوعات و مخلوقات پروردگار نیست. گزیده از غررالحکم
امام علی (ع) : به خدا سوگند اگر همه آنچه را که در زیر آسمانهای هفتگانه است را به من دهند تا دانه جوی را از مورچه ای به ظلم گیرم یا نافرمانی خدای را به جا آورم هرگز چنین نکنم بدانید که این دنیای فانی شما در نزد من از برگ سبزی که در دهان ملخ است پست تر است. الحیاه جلد 2 صفحه 224
امام علی (ع) : هیچ مجلسی به وسیله غیبت کردن آباد و معمور نگشته جز آنکه از لحاظ دین ویران گردید ، پس گوشهای خود را از شنیدن غیبت پاک نگهدارید زیرا گوینده و شنونده غیبت هر دو در گناه شریکند به تحقیق از پیغمبر خدا (ص) شنیدم که میفرمود : شخص غیبت کننده خورشت سگان دوزخ است. آثار الصادقین جلد 16 صفحه 103
امام علی (ع) : زید بن صوحان گوید از امیرالمومنین (ع) پرسیدم کدام فقر و ورشکستگی از همه سخت تر است ، فرمود : گمراهی و کفر آوردن پس از هدایت و ایمان. آثار الصادقین جلد 19 صفحه 285
امام علی (ع) : مبغوض ترین مطرودترین مردم در نزد تو باید کسی باشد که بیشتر جویای عیب مردم است. آثار الصادقین جلد 15 صفحه 244
امام علی (ع) : زبان خود را از سخنان زشت و رکیک باز دارید که این کار فرومایگان و افراد پست را به سوی شما جذب میکند و بزرگواران را از شما دور و متفرق میسازد. آثار الصادقین جلد 19 صفحه 361
امام علی (ع) : هیچ کس با قرآن مجالست و هم نشینی نکرد جز آنکه برخاست در حالی که چیزی به او افزوده و از او کاهیده شد. یعنی بر هدایتش افزوده و از گمراهی و کور دلی اش کاسته شد. آثار الصادقین جلد 17 صفحه 245
امام علی (ع) : بدترین دوستان و برادرانت کسانی هستند که با تو در صفات نفسانیت مدارا می کنند ، نقایصت را جدی نمی گیرند و عیوبات اخلاقی ات را از تو پنهان می نمایند و مهربانترین دوستان نسبت به تو کسی است که در راه خیر و آخرت بیش از دیگران تو را یاری می دهد و عیوبات تو را به تو تذکر می دهد و در امر دینت با خلوص زیاد تری تو را نصیحت می کند. غررالحکم صفحه 585
امام علی (ع) : خطاب به اصحاب خود فرمودند : آیا دوست دارید خدا و رسولش مورد تکذیب واقع شوند ؟ گفته شد خیر فرمود : پس با مردم از احادیثی سخن بگوئید که می توانند آنها را بفهمند و از گفتن احادیثی که نمی توانند آنها را درک کنند یا انکارش می نمایند خود داری کنید. غیبت نعمانی صفحه 34
امام علی (ع) : هیچ سخن و گفتاری به کار نمی آید مگر آنکه با کردار و عمل همراه باشد و گفتار و کردار هر دو بی فایده اند مگر وقتی که قرآن و سنت رسول خدا (ص) آندو را تائید کنند. عین الحیوة صفحه 205
امام علی (ع) : با مردان آزموده و صاحب تجربه هم نشین باش و مشورت کن چه اینان متاع پر ارج تجربیات خود را به گران ترین بها یعنی فدا نمودن عمر خود تهیه کرده اند و تو آن متاع گران قیمت را با ارزانترین قیمت یعنی صرف چند دقیقه وقت بدست می آوری. غررالحکم صفحه 580
امام علی (ع) : دروغ گفته آنکه گمان دارد حلال زاده است و با غیبت کردن گوشت مردن را می خورد 2.دروغ گفته آن که گمان دارد حلال زاده است و دشمن من و امامان معصوم از فرزندان من است 3.دروغ می گوید آن که گمان دارد حلال زاده است و زنا را دوست دارد یا بر نافرمانی خدا شب و روز دلیر است. امالی شیخ صدوق مجلس 37
امام علی (ع) : کار خیر جز با سه چیز به کمال نمی رسد : 1.به کوچک شمردن آن 2.به مخفی داشتن و پوشاندن آن 3.به شتاب و عجله داشتن در انجام آن غررالحکم صفحه 422
امام علی (ع) : 1.دنیا همه اش جهل است مگر آنجا که با علم همراه گردد 2.علم همه اش برای صاحبش حجت است جز آنچه که به آن عمل شود. 3.عمل تمامش در خطر است جز آنجا که با اخلاص قرین شود. 4.و اخلاص هم در معرض خطر خواهد بود تا اینکه بنده پآیان کارش با عاقبت به خیری باشد و پس از مرگ وارد بهشت گردد. بحار الانوار جلد 67 صفحه 242
امام علی (ع) : هرکس خدمت دنیا کند دنیا او را به خدمت خواهد کشید و کسی که خدای سبحان را خدمت نماید خدا در خدمت او خواهد بود. غررالحکم صفحه 712
امام علی (ع) : ترسناکترین چیزی که از آنها بر شما خائفم دو چیز است : 1.پیروی از هوای نفس 2.آرزوهای طولانی ، اما پیروی از هواهای نفسانی شما را از حق باز می دارد و آرزوهای طولانی آخرت را از یاد شما برد. نهج البلاغه خطبه 42
امام علی (ع) : مرا چیست که می بینم مردم هنگامی که شب نزدشان غذائی حاضر می نمایند حتما چراغی می افروزند تا ببینند چه غذائی در شکم خود وارد می سازند ؟ ولی به غذای روحشان اهمیت نمی دهند و چراغ عقل را به وسیله علم معنوی و الهی روشن نمی سازند تا از عوارض بد و زیانبار جهالت و گناهکاری در اعتقادات و اعمال سالم بمانند. سفینة البحار جلد 2 صفحه 84
امام علی (ع) : ای بندگان خدا بدانید که مراقبان و نگهبانهائی از اعضای بدنتان بر شما گماشته شده و دیده بانهائی از اعضای پیکرتان و بدانید ملائکه کرام الکاتبین اعمال شما را ثبت می نمایند و حتی شماره نفسهایتان را نگه می دارند نه ظلمت شب تاریک شما را از آنها پنهان می کند و نه درهای محکم و فرو بسته. نهج البلاغه خطبه 157
امام علی (ع) : هیچکس بعد از آنکه قرآن به او عرضه شد و او فهم و معرفت به آن یافت فقیر نیست و هیچ شخصی با نداشتن فهم و معرفت نسبت به قرآن ثروتمند حقیقی نیست. نهج البلاغه خطبه 176
امام علی (ع) : شتر صالح پیغمبر را تنها یک نفر به نام (( قدار )) به هلاکت رساند ولی خداوند همه آن قوم را با عذاب نابود کرد ، زیرا که همگی یا نسبت به این امر بی تفاوت بودند یا راضی به کار او بودند ، لذا در قرآن سوره شمس آیه 14 فرموده است : (( فکذبوه فعقروها )) آنها همگی صالح را تکذیب نمودند و شتر را کشتند. نهج البلاغه خطبه 201
امام علی (ع) : از امام (ع) سوال شد به نظر شما گناه شرابخواری بیشتر است یا گناه زنا و دزدی ؟ فرمود : گناه شرابخواری زیرا زناکار شاید به کار زشت زنا بسنده کند و به کار بد دیگری نپردازد ولی شخص شرابخوار با خوردن شراب ممکن است آدم بکشد و با محارم خود زنا کند و نماز را ترک کند چون عقلش در اختیار او نیست. فروع کافی جلد 6 صفحه 403
امام علی (ع) : عجب دارم از کسی که از کیفر و عقوبت خدا می ترسد ولی خود را از گناه باز نمی دارد و شگفتا از کسی که امید پاداش و ثواب دارد ولی از کار زشت اش توبه نمی کند و باز گناه می کند. بحارالانوار جلد 74 صفحه 237
امام علی (ع) : کسی که تو را نسبت به کاری امین دانست بر او خیانت مکن اگرچه او به تو خیانت کرده باشد و دشمن خود را سرزنش و شماتت مکن اگرچه او تو را سرزنش کرده باشد. غررالحکم صفحه 827
امام علی (ع) : دین خدا به مردان سرشناس و نامدار شناخته نمی شود بلکه به آیات و معارف و دستورات الهی شناخته میشود پس دستورات دین را خوب بفهم تا اهل حق را از باطل تشخیص دهی. الحیاة جلد 1 صفحه 132
امام علی (ع) : طلب نمودن علم و دانش معنوی و دینی از عبادت و نماز خواندن برتر و بالاتر است زیرا خداوند در قرآن سوره فاطر آیه 28 فرموده : (( تنها بندگان عالم و فهمیده در دین از نافرمانی خداوند می ترسند )) و نفرموده تنها بندگان عابد و عبادت کننده. الحیاة جلد 1 صفحه 105
امام علی (ع) : قرآن ظاهری زیبا و دل انگیز دارد و باطنی ژرف و عمیق ، عجایب قرآن پآیان ندارد و علوم اسرار آمیز در آن تمامی ندارد و تاریکی جهالت جز با نور قرآن روشن نشود. الحیاة جلد 2 صفحه 102
امام علی (ع) : عجب است از انسان متکبری که ابتدای خلقتش از آب گندیده نطفه است که اگر لطف خدا بر خلقتش نبود جایگاهش مزبله گاه و چاه مستراح بود و در پآیات عمرش نیز مرداری بدبو است که جایگاهش زیر خاک است و در هنگام زنده بودنش نیز ظرفی از برای نجاست است که در شکمش از ادرار و مدفوع انباشته گشته و توالتی سیار است و با این حال این انسان متکبر و سرکش در مقابل خداوند و دستوراتش تکبر و سرکشی می کند و بندگی و عبادت او را به جای نمی آورد. آثار الصادقین جلد 12 صفحه 365
امام علی (ع) : پس از پیروزی در جنگ جمل یکی از یاران امام (ع) به ایشان عرضه داشت دوست داشتم برادرم که اکنون اینجا نیست با ما بود و در این پیروزی سهیم می گشت.امام (ع) فرمودند : آیا فکر و دل و نیت برادرت با ما بود ؟ مرد گفت آری ، امام (ع) فرمودند : پس او هم در این جنگ با ما بود و ثواب نفرات ما را می برد بلکه آنهائی که به دنیا نیامده اند و در صلب پدران و رحم مادران می باشند ولی با ما هم عقیده و هم آرمانند با ما در این نبرد شریکند و ثواب ما را دارند. نهج البلاغه خطبه 12
امام علی (ع) : ای مردم به جانب چپ و راست مروید که گمراهی است و راه صحیح صراط و راه مستقیم الهی است که همان تبعیت و پیروی و عمل نمودن به احکام قرآن و سنت پیامبر (ص) است. نهج البلاغه خطبه 16
امام علی (ع) : اگر آنچه را که مردگان در عالم قبر و برزخ دیدند شما می دیدید کم طاقت و ترسان و لرزان می شدید و فرمانبردار اوامر الهی می گشتید ولی آن وقایع بر شما پوشیده است و آنچه که اموات مشاهده کردند فعلا مقدور نیست شما ببینید پس نزدیک است که پرده ها فرو افتد اگر به درستی بنگرید و این صحنه های وحشتزا برای شما هم مکشوف شود پس عبرت گیرید و آماده آنروز شوید. نهج البلاغه خطبه 20
امام علی (ع) : پس از فرشتگان و ملائکه آسمانی هیچ کس جز انسان دستورات و فرامین الهی را ابلاغ نمی کند. نهج البلاغه خطبه 20
امام علی (ع) : ای مردم مرگ پشت سر شما در تعقیب شماست و هر لحظه به شما نزدیکتر میشود و قیامت پیش روی شماست پس با کسب اعمال صالح خود را آماده کنید همانا آنان که از این دنیا رفتند در انتظار رسیدن شمایند. نهج البلاغه خطبه 21
امام علی (ع) : بدانید تقدیرهای الهی همچون قطرات باران که در جائی زیاد می بارد و در جائی کم و در جای دیگر اصلا نمی بارد از آسمان به سوی انسانها فرود می آید و بهره هرکسی بنا به مصلحت الهی به او می رسد پس اگر یکی از شما برای برادر خود برتری و فزونی در مال و ثروت و اولاد و همسر و نیروی بدنی مشاهده کند مبادا حسادت کند که اگر این طور باشد با مصلحت خدا اعتراض و دشمنی نموده اید. نهج البلاغه خطبه 23
امام علی (ع) : نام نیکی که خدا از شخصی در میان مردم رواج دهد بهتر از ثروتی است که از او به دیگران برسد. نهج البلاغه خطبه 23
امام علی (ع) : شبهه را به این علت شبهه نامیدند که به حق شباهت دارد اما نور هدایت کننده دوستان خدا را در شبهات یقین به دستورات خدا و سنت رسول خدا (ص) و گفتار ائمه هدی (ع) است امام افراد سست ایمان و دشمنان خدا راهنمایشان در شبهات گمراهی و شک در اوامر الهی و کوردلی نسبت به این دستورات است. نهج البلاغه خطبه 38
امام علی (ع) : همانا آغاز پدید آمدن فتنه ها و اختلافات در دین بدعت گذاری و هواپرستی در احکام آسمانی است و نوآوریهائی است که قرآن و سنت رسولخدا (ص) با آن مخالف است پس عده ای با واسطه مخالفت با قرآن و سنت بر گروهی دیگر مسلط می گردند و اینجاست که شیطان بر دوستان خود چیره می گردد و تنها عده ای که مشمول رحمت و لطف پروردگارند از این فتنه نجات خواهند یافت. نهج البلاغه خطبه 50
امام علی (ع) : به خدا سوگند اگر دلهای شما از ترس آب شود و از چشم هایتان با شدت شوق به خدا یا ترس از او خون جاری گردد و اگر تا پآیان دنیا زنده باشید و تا آنجا که می توانید در اطاعت از فرمان حق بکوشید در برابر نعمت های بزرگ پروردگار به خصوص نعمت ایمان و ولایت ناچیز است. نهج البلاغه خطبه 52
امام علی (ع) : بنده خدا باید از پروردگار خود بپرهیزد و خود را پند دهد و از معاصی و کردارهای زشت خود توبه کند و بر شهوات خود غلبه نماید و به خود وعده طول عمر ندهد زیرا مرگ او پنهان و پوشیده است و آرزوهای دنیائی فریبنده اند و شیطان همواره سعی در گمراه کردن او ، جلوه دادن معاصی در نظر اوست تا بر او تسلط یابد و انسان را در انتظار توبه نگه می دارد که آن را تاخیر اندازند و تا زمان فرا رسیدن مرگ از آن غفلت کند. نهج البلاغه خطبه 64
امام علی (ع) : خدا رحمت کند کسی را که چون سخن حکیمانه بشنود خوب فرا گیرد و چون هدایت شود بپذیرد و دست به دامن هدایت کننده زند تا نجات یابد مراقب خویش در برابر پروردگار باشد از گناهان خود بترسد خالصانه گام بردارد ذخیره ای برای آخرتش فراهم آورد از گناهان دوری نماید و با خواسته های دلش مبارزه کند . در راه روشن هدایت که مسیر دستورات قرآن و سنت پیامبر و گفتار ائمه (ع) قدم بگذارد و از راه روشن هدایت فاصله نگیرد و چند روز زندگی دنیا را غنیمت شمارد و پیش از مرگش با اعمال صالح و نیک توشه ای برای آخرتش فراهم سازد. نهج البلاغه خطبه 76
امام علی (ع) : ای مردم بدانید معاد و زنده شدن پس از مرگ شگفت آورتر از آفریده شدن آغازین مخلوقات نیست چگونه چنین امری برای برخی محال است در صورتی که اگر همه جانداران جهان ، از پرندگان و چهارپآیان و آنچه در آغل است و آنچه در بیابان سرگرم چرا است ، از تمام نژاد ها و جنس ها درس خوانده و نخوانده و انسانهای متفکر و تیزهوش گرد هم آیند تا پشه ای را بیافرینند توان پدید آوردن آن را ندارند بلکه عقلهایشان سرگردان و در شناخت آن حیران می ماند. نهج البلاغه خطبه 186
امام علی (ع) : آگاه باشید این پوست نازک تن طاقت آتش دوزخ را ندارد ، پس به خودتان رحم کنید ، شما مصیبت های دنیا را آزموده اید آیا ناراحتی یکی از نزدیکان خود را بر اثر خاری که در بدنش فرو رفته ، یا زمین خورده و پایش مجروح گشته ، یا ریگ های داغ بیابان او را رنج داده دیده اید که تحمل آن چه مشکل است ؟ پس چگونه میشود تحمل کرد که در میان دو طبقه آتش در کنار سنگ های گداخته همنشین شیطان باشید آیا می دانید وقتی مالک دوزخ بر آتش غضب کند شعله ها بر روی هم می غلتند و یکدیگر را می کوبند و در میان درهای جهنم به هر طرف زبانه می کشند ؟!؟ نهج البلاغه خطبه 183
امام علی (ع) : آگاه باشید آنچه را در راه حفظ دین از دست می دهید زیانی به شما نخواهد رساند و آنچه را با تباه ساختن دین به دست می آورید سودی به حالتان نخواهد داشت. نهج البلاغه خطبه 173
امام علی (ع) : بندگان خدا خیری را که خدا وعده داده رها کردنی نمی باشد ، و شری را که از آن نهی کرده دوست داشتنی نیست.بندگان خدا از روزی بترسید که اعمال و رفتار انسان وارسی میشود روزی که پر از تشویش و اضطراب است به طوری که کودکان را پیر می گرداند ، بدانید امروز به فردا نزدیک است و فردا به امروز و از روزی که به دنیا آمده اید به سرعت به سمت منزل قبر در حرکتید وه چه منزل وحشتناکی و سیه چال غربتی !!! نهج البلاغه خطبه 157
امام علی (ع) : عمل کننده بدون فهم و بصیرت و معرفت به دستورات دینی همچون رونده ای است که راه را خطا می رود و به سوی بیراهه در حال حرکت است ، پس هرچه شتاب کند و بیشتر برود از مقصد اصلی دورتر میشود و عمل کننده از روی درک و معرفت دینی همچون رونده بر روی راه صحیح است پس هرچه می رود به مقصد نزدیکتر می گردد. نهج البلاغه خطبه 154
امام علی (ع) : ای مردم برای آن روز که زاد و توشه ذخیره می کنند و اسرار آدمیان فاش می گردد . یعنی پس از مرگ عمل کنید و بپرهیزید از آتشی که حرارتش شدید و عمق آن ناپیدا و زیورآلات آن غل و زنجیر و نوشیدنی آن زرد آب و چرک جوشان است. نهج البلاغه خطبه 120
امام علی (ع) : شما را چه شده است که با به دست آوردن متاعی اندک از دنیا شادمان می گردید و از ثواب بسیار آخرت که از دست می دهید اندوهناک نمیشوید اما با از دست دادن چیزی اندک از تعلقات دنیوی به طوری مضطرب میشوید که آثار پشیمانی آن در چهره تان آشکار میگردد گویا این دنیا محل زندگی جاودان شماست ، و وسائل آن برای همیشه از آن شماست در بی اعتنائی به آخرت و دوستی دنیا یک دل شده اید و هر یک از شما دین را فقط بر سر زبان می آورید و از این کار خشنودید. نهج البلاغه خطبه 113
امام علی (ع) : حضرت هنگام عبور از محلی شنید که عده ای ایشان را ستایش می کنند با دیدن این صحنه فرمود : بار خدآیا تو مرا از خودم بهتر می شناسی ، و من نیز خودم را بهتر از ایشان می شناسم ، خدآیا مرا از آنچه اینان می پندارند نیکوتر قرار ده و آنچه را که ایشان درباره زشتی من نمی دانند بیامرز. نهج البلاغه حکمت 100
امام علی (ع) : مردم برای اصلاح و راحتی دنیای خود چیزی از معارف و دستورات دین را ترک نمی گویند جز آنکه خدا آنان را به چیزی زیانبارتر دچار خواهد نمود. نهج البلاغه حکمت 106
امام علی (ع) : خداوند قرآن رافرو نشانده عطش علمی دانشمندان و باران بهاری برای قلب فقیهان و راه گسترده و وسیع برای صالحان قرار داده است . قرآن داروئی است که با آن بیماری وجود ندارد . نوری است که با آن تاریکی یافت نمیشود ، قرآن محل امنی است برای هرکه در آن وارد شود و برهانی است برای کسی که به آن سخن گوید عامل پیروزی است برای کسی که به آن استدلال کند و راهنما و راهبر آن کسی است که به آن عمل کند قرآن نشانه هدایت است برای کسی که در او بنگرد و سپر نگهدارنده است از برای کسی که با آن خود را بپوشاند و حدیث کسی است که از آن بیان کند و حکم کسی است که به آن قضاوت کند . نهج البلاغه خطبه 198
امام علی (ع) : قرآن نوری است که خاموشی ندارد ، چراغی است که درخشندگی آن زوال نپذیرد ، دریائی است که ژرفاو عمیق آن درک نشود ، و راهی است که رونده در آن گمراه نگردد ، قرآن بنائی است که ستون های آن خراب نشود ، شفا دهنده ای است که بیماریهای لاعلاج را شفا بخشد ، قدرتی است که یاورش شکست نپذیرد ، حقی است که یاری کنندگانش مغلوب نشوند. نهج البلاغه خطبه 198
امام علی (ع) : قرآن معدن ایمان و اصل آنست چشمه های دانش و دریاهای علوم در قرآنست سرچشمه عدالت و نهر جاری عدل است قرآن پایه و ستون محکم اسلام است قرآن دریائی است که تشنگان آن آبش را تمام نتوانند کشید و دریائی است که آبش تمامی ندارد قرآ ن منزلی است که مسافران وروندگان در آن راهش را فراموش نخواهد کرد . نهج البلاغه خطبه 198
امام علی (ع) : کسی که بمیرد مردم درباره اش می گویند چه باقی گذاشت اما فرشتگان می گویند چه پیش فرستاد ، خدا پدرانتان را بیا مرزد مقداری از ثروت خود را جلوتر بفرستید و در راه خدا انفاق نمائید تا در نزد خدا باقی ماند و همه را برای وارثان خود باقی مگذارید که پاسخگوئی آن بر شما واجب است . نهج البلاغه خطبه 203
امام علی (ع) : امیرالمومنین (ع) هر شب این سخنان را بعد از نماز عشاء در مسجد کوفه برای مردم می خواندند : ای بندگان خدا آماده خارج گشتن از دنیا شوید که بانگ کوچ را سر داده اند سپس وابستگی خود را به زندگی دنیا کم کنید و بازاد و توشه و اعمال نیکو به سوی آخرت بازگردید که پیشاپیش شما گردنه ای سخت و دشوار و منزلگاههائی ترسناک وجود دارد که باید در آنجاها فرود آئید وتوقف کنید . آگاه باشید فاصله نگاههای مرگ بر شما کوتاه و گویا چنگالهایش را درجان شما فرو برده است پس کارهای دنیا شما را از یاد مرگ غافل ساخته و بلاهای طاقت فرسای آن را از شما پنهان داشته است پس پیوند های خود رابا دنیا قطع کنید و از تقوا و پرهیزکاری کمک گیرید . نهج البلاغه خطبه 204
امام علی (ع) : در تفسیر آیه 60 سوره انفطار (( ای انسان گناهکار چه چیزی تورا بر پروردگار کریمت مغرور ساخته )) فرمود : برهان گناهکار نادرست ترین برهان است و عذرش از توجیه هر فریب خورده ای بی اساس تر و خوشحالی او از عدم آگاهی اوست . ای انسان چه چیزی تو رابر گناه جرات بخشید و در برابر پروردگارت مغرور ساخته ؟ و بر نابودی خود علاقه مند ساخته ؟ آیا بیماری تو را درمان نیست و خواب زدگی تو بیداری ندارد ؟ چرا آنگونه که به دیگران رحم می کنی به خود رحم نمی کنی ؟ چه بسا که تو بیماری را می نگری که سخت ناتوان است و از روی دلسوزی برایش اشک می ریزد ؟ اما چه چیزی تو را بر بیماری روحت که همان گناهان است بی تفاوت کرده و از گریه بر حال خویشتن بازداشته است ؟ در حالی که هیچ چیزی برای تو عزیز تر از جانت نیست ؟ چگونه ترس از فرود آمدن عذاب الهی به سبب گناهانت به هنگام شب تو رابیدار نکرده است ؟ که در گناه غوطه ور و در پنجه قهر الهی مبتلا شده ای . نهج البلاغه خطبه 223
امام علی (ع) : به خدا سوگند اگر تمام شب را بر روی خارهای مغیلان به سر برم و با غل و زنجیر به این سو و آن سو کشیده شوم خوش تر دارم تا خدا و رسولش را در قیامت ملاقات کنم درحالی به بعضی از بندگان خدا ستم کرده باشم و چیزی از بیت المال عمومی را به غصب گرفته باشم. نهج البلاغه خطبه 224
امام علی (ع) : به خدا سوگند برادرم عقیل را دیدم که به شدت تهیدست شده و از من درخواست داشت تا یک من (سه کیلو) از گندم های بیت المال را به او ببخشم و من کودکانش را دیدم که از گرسنگی دارای موهای ژولیده و رنگشان تیره شده بود و او پی در پی مرا دیدار و درخواستش را تکرار می کرد چون من به گفته هایش گوش دادم عقیل پنداشت که دین خود را به او واگذار کنم و آخرتم را به دنیای او بفروشم پس آهنی را در آتش گداخته و به دستش نزدیک کردم تا او را بیدار کنم پس او چون بیمار داد و فریاد زد و نزدیک بود از حرارت آن آهن بسوزد , به او گفتم ای عقیل از حرارت آهنی می نالی که انسانی آن را گرم ساخته اما مرا به حرارت دوزخی میخوانی که خدای جبار با خشم خود آن را برافروخته تو از حرارت ناچیز می نالی و دستت را می کشی پس چگونه من از آتش الهی و از نافرمانی او دوری نگزینم. نهج البلاغه خطبه 224
مولا علی (ع) : بیچاره فرزند آدم ! اجلش پنهان ، بیماریهایش پوشیده ! اعمالش همه نوشته ! پشه ای او را آزار می دهد ! جرعه ای گلوگیرش شده و او را از پای در می آورد ، و عرق کردنی او را بدبو سازد !!! نهج البلاغه حکمت 419
مولا علی (ع) : تقوا در راس همه ارزش های اخلاقی است. نهج البلاغه حکمت 410
مولا علی (ع) : هر روز را که نافرمانی خدا نکنی ( گناه نکنی ) آن روز عید تو است. نهج البلاغه حکمت 428
مولا علی (ع) : هیچ مالی سودمندتر از عقل نیست و هیچ عقلی چون تدبیر( تدبیر یعنی : ترتیب ، نظم ، سنجیده کاری ، کاردانی ، همه جوانب امری را با دقت سنجیدن و برنامه ریختن ، سپس آغاز کردن ) نیست. نهج البلاغه
مولا علی (ع) : برنامه ریزی درست ( اقتصادی ) مال اندک را افزایش می دهد ، و برنامه ریزی نادرست مال فراوان را نابود میکند. غررالحکم
مولا علی (ع) فرمودند : خدای تبارک و تعالی به موسی (ع) گفت : سفارش مرا در چهار امر گوش کن :
1.تا وقتی که گناهان خود را آمرزیده ندانی به عیوب دیگران نپرداز. ( تا وقتی که مطمئن نشدی گناهانت را بخشیده ام از دیگران عیب یابی نکن )
2.تا وقتی که می دانی گنج های من تمام نشده ، غم روزی مخور.
3.تا سلطنت من بر جا است به دیگری امیدوار مباش. ( در تمام امور امیدت به من باشد و به کس دیگر امید نداشته باش )
4.تا شیطان نمرده از مکرش ( وسوسه ) آسوده مباش. ( تا وقتی که شیطان زنده است از وسوسه اش آسوده و راحت مباش )
خصال الصدوق جلد 1 صفحه 206
مولا علی (ع) : از غیبت بپرهیز که غیبت کردن تو را با خدا و مردم دشمن می کند و اجر و پاداش کارهای تو را از بین می برد. غررالحکم حدیث 2632
مولا علی (ع) همواره می فرمود : اهل بهشت به جایگاه شیعیان ما به گونه ای که انسان به ستارگان نگاه می کنند نظر می کنند. بحارالانوار جلد 8 صفحه 147 حدیث 77
مولا علی (ع) : مردی از امام علی (ع) سوال کرد : محبوبترین اعمال پیش خدا کدام است ؟ امام (ع) فرمود : انتظار فرج. بحارالانوار جلد 52 صفحه 122
مولا علی (ع) : روزی جابر ( بن عبدا... انصاری ) به حضرت علی (ع) عرض کرد : چگونه صبح کرده اید ؟ حضرت فرمودند : در حالی که به این همه گناه نعمتهای زیادی از پروردگارمان داریم و نمی دانیم کدام یک را شکر بگذاریم ( شکر کنیم ) خوبیهائی که برملا ( پدیدار ) می کند و زشتیهائی را که از ما می پوشاند. تحف العقول صفحه 210
مولا علی (ع) : تاریخ گذشتگان و آیندگان و برنامه زندگی شما در قرآن است. بحارالانوار جلد 92 صفحه 32
نوف بکالی گوید در مسجد کوفه خدمت امیرالمومنین (ع) رسیدم و سلام کردم و ایشان جواب سلام را دادند گفتم یا امیرالمومنین (ع) پندی به من بدهید فرمود ای نوف خوبی کن تا با تو خوبی شود.گفتم یا امیرالمومنین (ع) باز هم بفرمایید : امام (ع) فرمود : رحم کن تا با تو رحم کنند ( به مردم رحم کن تا آنها هم به تو رحم کنند ) . خوب بگو تا به خوبی یادت کنند. (سخن خوب و درست بگو تا تو را مردم به خوبی یاد کنند) از غیبت اجتناب کن و غیبت مکن که غیبت کننده خورشت سگهای دوزخ است . سپس فرمود : ای نوف دروغ گفته کسی که فکر می کند حلال زاده است و به غیبت کردن گوشت مردم را میجود . دروغ گفته کسی که گمان دارد حلال زاده است و دشمن من و امامان از اولاد من است . دروغ گفته کسی که گمان دارد حلال زاده است و زنا را دوست دارد یا بر نافرمانی خدا در شب و روز دلیر است . ( در شب و روز بی باک گناه میکند) ای نوف صله رحم کن تا خدا عمرت را زیاد کند ( صله رحم با افراد مومن و دین دار) ای نوف خوش اخلاق باش تا حسابت را سبک گیرند . ای نوف اگر می خواهی روز قیامت با من باشی به ستمکاران کمک مکن . ای نوف هرکه ما را دوست دارد روز قیامت با ما است و اگر مردی سنگی را دوست بدارد در قیامت با او محشور گردد ( یعنی در این دنیا هر کسی را دوست داشته باشی و با کارهایش موافق باشی در قیامت با او محشور میشوی )ای نوف مبادا خود را در میان مردم خوب جلوه دهی و در پنهان و خلوت خدا را نافرمانی کنی(مبادا در میان مردم خود را انسان خوب و مومن نشان دهی ولی در خلوت و تنهایی گناه کنی ) تا آنکه خدا در روزیکه ملاقاتش می کنی رسوایت کند. ای نوف آنچه راکه به تو گفتم نگهدار و عمل کن تا به خیر دنیا و آخرت برسی . امالی شیخ صدوق مجلس 37 صفحه 209 الی 210
مولا علی (ع) : هرکسی که از قبرستانی بگذرد مردگان به او می گویند : ای غافل اگر میدانستی ( از احوال قبر و قیامت و ) آنچه را که ما میدانیم هر لحظه گوشتهای بدنت از ترس و وحشت فرو می ریخت. ارشاد القلوب جلد 2 صفحه 229
مولا علی (ع) : موسیقی و آوازه خوانی باعث فقر است و کسی که زیاد به صدای موسیقی گوش می دهد عاقبت به فقر و نداری مبتلا میشود. عین الحیوة صفحه 230
مولا علی (ع) : هیچ کس شوخی بی جا نکند جز آنکه مقداری از عقل خویش را از دست بدهد. نهج البلاغه حکمت 450
مولا علی (ع) : بزرگترین و سخت ترین گناهان گناهی است که گناهکار آن را کم و سبک شمارد. نهج البلاغه حکمت 477
مولا علی (ع) : حسادت بر دوست از آفات دوستی است. نهج البلاغه حکمت 218
مولا علی (ع) : عبرت ها چقدر فراوانند و عبرت پذیران چه اندک !؟ نهج البلاغه حکمت 297
مولا علی (ع) : اگر میخواهی سلامت باشی از حسادت ورزیدن دوری کن و حسادت نکن. نهج البلاغه حکمت 256
مردی خدمت امیرالمومنین (ع) آمد و عرض و کرد : سنت و بدعت و جماعت و فرقت را برایم توضیح دهید : فرمود : سنت روشی است که پیغمبر ( ص) آنرا گذاشته و بدعت چیزی است که بعد از آنحضرت به وجود آمده و جماعت اهل حق هستند اگرچه کم باشند و فرقت اهل باطلند اگرچه بسیار باشند. اصول کافی جلد 2 صفحه 261
از حضرت علی (ع) نقل شده که فرمود : سلام هفتاد حسنه دارد که شصت و نه حسنه برای سلام کننده و فقط یک حسنه ، برای پاسخ دهنده است. بحارالانوار جلد 76 صفحه 11
امام علی (ع) : قرآن ، سخنگوی عدالت است. غررالحکم
مولا علی (ع) : دردی دردناکتر از گناه برای دل نیست و ترسی سخت تر از مرگ نیست و گذشته برای اندیشیدن ( و عبرت گرفتن ) بس است و مرگ برای اندرز دادن کافی است. اصول کافی جلد 3 صفحه 377
امیرالمومنین علی (ع) : ریاکار سه نشانه دارد چون مردم را بیند ( در عبادت ) به نشاط آید.و هرگاه تنها باشد کسل باشد ( در هنگام تنهایی کسل است و عبادت نمی کند ) و دوست دارد که در هرکاری از او تعریف کنند و او را بستایند. اصول کافی جلد 3 صفحه 403
امام علی (ع) : تو که اعمال رسوا کننده مرتکب شده ای خنده دندان نما مکن . و کسی که گناهانی کرده ای از بلای شبگیر و پیش آمد ناگهانی نباید ایمن باشد. اصول کافی جلد 3 صفحه 371
مولا علی (ع) : ( مردی را در مرگ یکی از خویشاونداشان چنین تسلیت گفت ) مردن از شما آغاز نشده و به شما نیز پآیان نخواهد یافت.این دوست شما (منظور کسی که فوت شده است)به سفر می رفت اکنون پندارید که به یکی از سفرها رفته اگر او باز نگردد شما به سوی او خواهید رفت. نهج البلاغه حکمت 357
امام علی (ع) : چگونه کسی می تواند در حق دیگری عدالت نماید ، در صورتی که در حق خود ظلم می کند ؟ الحیاة جلد 6 صفحه 507
مولا علی (ع) : هرکس دامنه آرزوهایش گسترده باشد ، عملش کوتاه و ناچیز گردد. ارشاد شیخ مفید صفحه 144
مولا علی (ع) : آن کس که علم خود را به کار نبندد ، چیزی نمی داند. غررالحکم حدیث 308
مولا علی (ع) : بشنوید و بفهمید و باور کنید و بعد به کار ببندید. اصول کافی جلد 4 صفحه 194
مولا علی (ع) : پست ترین علم آن است که بر زبان با یستد ( عمل نشود ) ، وبالاترین علم آن است که در اندامها آشکار گردد ( عمل شود ) نهج البلاغه
مولا علی (ع) : از خودراضی ابله است ، و خود محور زیانکار. غررالحکم حدیث 48
مولا علی (ع) : جز از گناه خود مترس. غررالحکم صفحه 598 حدیث 7480
امام علی (ع) : دروغ گفته کسی که ادعای باور آخرت را دارد و به دنیای فانی دل بسته است. غررالحکم صفحه 582 حدیث 7292
امام علی (ع) : آرزو را کوتاه کنید و از اجل ناگهانی بترسید و به سوی رفتار شایسته بشتابید. غررالحکم صفحه 552 حدیث 6850
امام علی (ع) : هیچ پیش آمدی نزدیکتر از مرگ نیست. غررالحکم صفحه 636 حدیث 7935
امام علی (ع) : کسی که تکبر کند ، علم و دانش نیاموزد. غررالحکم صفحه 634 حدیث 7900
امام علی (ع) : مرگ احترام کسی نگه ندارد. غررالحکم صفحه 634 حدیث 7908
امام علی (ع) : ارزش دانش ، عمل به آن است. غررالحکم صفحه 534 حدیث 6634
امام علی (ع) : دروغ تباهی شخصیت است. غررالحکم صفحه 532 حدیث 6615
امام علی (ع) : مومن از گناه همواره بیمناک و از امتحان هراسناک و به رحمت پروردگارش امیدوار است. غررالحکم صفحه 96 حدیث 1797
امام علی (ع) : زیاده روی در هر چیز نکوهیده است ، مگر در کارهای نیک. غررالحکم صفحه 110 حدیث 1946
امام علی (ع) : هرکه به غیر از راه خدا هدایت بجوید تباه گردد. غررالحکم صفحه 476 حدیث 5965
امام علی (ع) : بهشت با عمل به دست آید ، نه با آرزو. غررالحکم صفحه 350 حدیث 4355
امام علی (ع) : به راستی که برترین دانش و وقار ، بردباری است. غررالحکم صفحه 254 حدیث 3505
امام علی (ع) : روزگار صفحه های عمر شما است ، پس بهترین کردار خود را در آن ثبت کنید. غررالحکم صفحه 120 حدیث 2058
حضرت علی (ع) : ما خاندان موظفیم گرسنگان را سیر کنیم فروماندگان را کمک نمائیم و چون مردم بخواب روند نماز بگذاریم.کتاب نصایح باب سوم پندهای سه گانه مولا علی (ع)
حضرت علی (ع) :نزد خدا از همه بهتر باش در چشم خود از همه بدتر باش و در نظر مردم یکی از انان باش این حدیث را عبدالله مسعود به این صورت ادا کرده : واجبات الهی را انجام ده تا از همه عابدتر باشی گناهان را ترک کن تا از همه زاهد تر باشی به قسمت خدا راضی باش تا از همه بی نیاز تر باشی.کتاب نصایح باب سوم پندهای سه گانه مولا علی (ع)
حضرت علی (ع) : سه چیز حافظه را قوی کند و بلغم را برطرف نماید : مسواک روزه تلاوت قرآن.کتاب نصایح باب سوم پندهای سه گانه مولا علی (ع)
حضرت علی (ع) : دنیا میفریبد و زیان میرساند و میگذرد.کتاب نصایح باب سوم پندهای سه گانه مولا علی (ع)
حضرت علی (ع) : نسبت به رعیت و زیر دستان خوش نیت و کم طمع و پرهیزگار باش تا بتوانی به عدالت رفتار کنی.کتاب نصایح باب سوم پندهای سه گانه مولا علی (ع)
حضرت علی (ع) : هرکه هوای زندگی جاوید دارد (با این که امکان ندارد . یعنی اگر این کار ها را که مولا علی ع فرموده اند انجام دهیم سلامتی و طول عمر بدنمان را تضمین کردیم وگرنه منظور جاوید شدن و نمردن نیست) صبح زود غذا بخورد لباس سبک بپوشد و با زنان کمتر بیامیزد.کتاب نصایح باب سوم پندهای سه گانه مولا علی (ع)
حضرت علی (ع) : عالم سه نشانه دارد : علم بردباری سکوت . عالم نما نیز سه نشانه دارد : از مافوق اطاعت نکند زیر دست را به قهر و غلبه بیازارد با ستمگران همکاری کند. کتاب نصایح باب سوم پندهای سه گانه مولا علی (ع
حضرت علی (ع) : سه چیز جان را میکاهد : تنگدستی ترس و اندوه و سه چیز روح را زنده کند : سخن علما دیدار رفقا گذشتن روزگاز بدون گرفتاری زیاد.کتاب نصایح باب سوم پندهای سه گانه مولا علی (ع)
حضرت علی (ع) : کسی را رفیق نخوانند مگر که در سه حال رعایت رفیق کند : دربیچارگی و غیبت (پشت سر )و پس از مرگ.کتاب نصایح باب سوم پندهای سه گانه مولا علی (ع)
مولا علی (ع) : وقتى به حضرت علىّ عليه السّلام خبر رسيد كه ارتش معاويه بر شهر مرزى أنبار تاخته، و فرماندار وى در آنجا به نام حسّان بن حسّان را بشهادت رسانده، و آنچه در شهر بوده به يغما برده است، وى خشمگين از كوفه بيرون آمد، و آنچنان آشفته بود كه بخود توجّه نداشت بگونهاى كه لباسش بزمين كشيده میشد، و مردم نيز در پى آن بزرگوار روان شدند ، و شتابان میرفت تا به محلّ «نخيله» (كه ميدان بسيج و سان لشكر كوفه بود) رسيد، در آنجا بر مكان مرتفعى از زمين، ايستاد، و اين سخنرانى پر سوز و گداز را ايراد نمود: ابتدا در كمال فروتنى به ستايش پروردگار و درود بر پيغمبر خدا صلى اللَّه عليه و آله لب گشود :
و آنگاه فرمود: همانا نبرد با مخالفين دين، درى از درهاى بهشت میباشد (كه خداوند آن را بر روى دوستان مخصوص خود گشوده، و جهاد پوشش پرهيزكارى، و زره رخنه ناپذير خدا، و سپر محكم قادر متعال است). كسى كه از روى كوته فكرى آن را ترك نمايد و مايل به آن نباشد، خداوند لباس خوارى و فرومايگى بر او بپوشاند، و وي را در گرداب بلا فرونشاند، و خوار گردانيده شود به حقارت و بی اعتبارى.
من در شب و روز، در آشكار و نهان، بارها نغمه فداكارى را در گوشهاى سنگين شما نواختم، و شما را به نبرد بی امان با آنان فرا خواندم تا قبل از آنكه به شما يورش برند بر آنان بتازيد، هم اكنون بار ديگر آن را تكرار مینمايم شايد با اين دم گرم من، خون نيم مرده و سرد و لخته شده در شريانهايتان بجريان افتد، سوگند به آنكه جانم در اراده اوست قلمرو سرزمين هيچ قومى ميدان تاخت و تاز دشمن قرار نگرفت مگر آنكه دچار خوارى و شكست شدند.
وه! كه چه سست عنصر بوديد، و در پاسخ دعوت من به بهانه هاى شرم آور، بار وظيفه خود را بر دوش يك ديگر نهاديد، و به اميد هم نشستيد، و هر كدام انتظار پيشگام شدن ديگرى را كشيديد، و با رها ساختن يك ديگر در سختیها، از بند مسئوليّت گريختيد، و سرانجام روزگار به دام ذلّتتان كشيد، و دشمن از هر سو بر شما تاخت و اموالتان را به يغما برد.
اين مرد غامد { سفيان بن عوف از قبيله بنى غامد در يمن فرمانده لشكر معاويه } است كه با سپاهيان تحت فرماندهى خود به شهر أنبار (شهرى در كنار شرقى فرات مقابل هيت كه در جانب غربى فرات میباشد) يورش برده، و فرماندار آنجا (حسّان بن حسّان) را با مردان زياد و زنانى از اهالى آنجا كشته است، و قسم به آفريدگارى كه جانم به اراده و اختيار اوست گزارش تكان دهنده اى به من رسيده : كه يكى از سپاهيان ايشان بر دو تن از زنان كه يكى مسلمان، و ديگر زن غير مسلمانى كه پناهنده به مسلمين بوده حمله ور شده زيورهاى زنانه و دستبند و النگو، و گردنبند، و گوشواره هاى آنان را با كمال قساوت و بيشرمى از پا و دست و گردن و گوششان بيرون آورده و به تاراج برده (و آن دو زن براى نجات خود هر چه سوز دل را با قطرات اشك آميختند كسى به فريادشان نرسيده) و آنگاه متجاوزين با غنائم فراوان، در حالى كه كوچكترين زخمى بر نداشته و قطره خونى از بدنشان نچكيده به پايگاههاى خود باز گشتهاند. آه كه اگر مرد مسلمانى از شنيدن اين ماجراى دلسوز و غم انگيز از فرط خجلت در دم بميرد، و سر به خاك تيره فرو برد، به نظر من نه تنها بر او سرزنشى نيست، بلكه چنين مرگى را سزاوار است و بسى شگفت انگيز و جاى دريغ است كه اين گروه بر كردار ناشايست خود، آن گونه پشت به پشت هم داده اند و كوشايند، و شما در كار حقّ خود چنين پراكنده ايد و سست عنصريد! وقتى خواستم كه در زمستان با آنها بجنگيد، با لحنى كه نماينده سستى شما بود، گفتيد: اينك بوران و سرما است ، هنگامى كه در تابستان گفتم به نبرد با ايشان برخيزيد ، پاسخ داديد :
گرماى تابستان بيداد میكند ، بما مهلت بده تا فشار گرما كاسته شود. شما كه با چنين بهانه هايى ، عاجزانه از گرما و سرما گريزانيد ، به خدا سوگند! از لبه تيز شرر بار شمشير برهنه دشمن بيشتر خواهيد گريخت (با چنين روحيه اى ، آنگاه كه آتش جنگ پيكرتان را بسوزاند چگونه خواهيد توانست سينه گناه آلود آنها را از هم بدريد و دست جنايتكارشان را از دامن خود كوتاه سازيد). (سپس با لحن پرخاشگرانه اى فرمود:) اى مردنمايانى كه اثرى از مردانگى در شما (فكر و روحتان) نيست! با شما هستم! شمائى كه انديشه هاى مشوّشتان به كوتاهى انديشه و آرمان كودكى میماند كه نيازمند به دايه است و همچون پرده نشينان و عروسان تازه به حجله رفته كه براى هر چيز منتظر كمك هستند! به خدا قسم با سرپيچى و نافرمانيهايتان، فكر و نقشه ام را تباه ساختيد، و دل خونينم را با رفتار ناهنجارتان از جوش و خشم مالامال كرديد، تا كار به جايى رسيد كه مقام سربازى ام را لكه دار كرديد، و مردم مرا مسئول خودسريهاى شما دانسته و كاردانى مرا زير سؤال بردند تا آنجا كه قريش گفتند: پسر ابو طالب دلاور است ولى درست با تاكتيكهاى جنگى آشنائى ندارد و خام است، (با تعجّب فرمود) خدا خيرشان دهد ( تا بتوانند گفتار خود را سنجيده ادا كنند )، آيا در ميدان كارزار چه كسى فنون نظامى را بهتر از من میداند، و يا استوارتر و چيره دست تر از من است؟!
به خدا سوگند هنوز به سن بيست سالگى نرسيده بودم كه در ميدان جنگ قد بر أفراشتم، و گامهاى پولادينم زمين سخت آنجا را لرزاند، و اكنون سنم از شصت گذشته (چگونه میشود با چهل سال سربازى، كه در همه جنگها تدابيرم موفّقيّت آميز و افتخار آفرين بوده، اكنون در مسائل جنگ ناپخته باشم) و لكن هيچ راهى و تدبيرى باقى نمانده است.
كسى كه فرمانش را نمیبرند چه میتواند بكند؟!- سه بار اين جمله را تكرار فرمود- در اين هنگام مردى بهمراه برادرش بپا خاست و عرضه داشت: اى امير المؤمنين، من و اين برادرم چنانيم كه خداوند از قول حضرت موسى بازگو نموده: رَبِّ إِنِّي لا أَمْلِكُ إِلَّا نَفْسِي وَ أَخِي (پروردگارا هر آينه من مالك نيستم مگر نفس خود و برادرم را- مائده 5: 25).
به خدا قسم هر چه فرمان دهى اجرا خواهيم كرد، گر چه مجبور باشيم از ميان شعلههاى سوزان آتش چوب درخت «غضا» و بر روى خارهاى جانگزاى «قتاد» (درخت پرتيغى است) بگذريم، حضرت برايشان دعاى خير كرد؛ و آنگاه فرمود: و بكجا خواهيد رسيد از آنچه من خواسته ام و سپس از منبر پایین آمد. معانی الاخبار جلد2 صفحه 235
احادیث منتخب از کتاب کافی
مجموعه احادیث منتخب ازکتاب شریف کافی شامل : فروع کافی ، روضة الکافی ، اصول کافی
اصبغ بن نباته از علی (ع) روایت میکند که جبرئیل بر آدم نازل شد و گفت : ای آدم من مامور شده ام که تو را در انتخاب یکی از سه چیز مخیر سازم پس یکی را برگزین و دوتا را واگذار.آدم گفت چیست آن سه چیز ؟ گفت : عقل و حیاء و دین . آدم گفت عقل را برگزیدم.جبرئیل به حیاء و دین گفت شما باز گردید و او را واگذارید.آندو گفتند ای جبرئیل ما ماموریم هرجا که عقل باشد با او باشیم.گفت خود دانید و بالا رفت.
شرح - از مجموع این روایت چنین استفاده میشود که عقل با حیاء و دین لازم و ملزومند و از یکدیگر جدا نشوند پس خداوند به هرکس عقل عنایت کند حیاء و دین هم عنایت کرده است و کسی را که با حیاء و متدین یافتیم باید او را عاقل بدانیم. اصول کافی جلد 1 صفحه 11
شخصی از امام ششم (ع) پرسید عقل چیست ؟ فرمود چیزی است که بوسیله آن خدا پرستش شود و بهشت بدست آید . آن شخص گوید : گفتم پس آنچه معاویه داشت چه بود ؟ فرمود : آن نیرنگ است , آن شیطنت است , آن نمایش عقل را دارد ولی عقل نیست. اصول کافی جلد 1 صفحه 11
امام صادق (ع) : همانا خدای عزوجل وقتی بنده مومنش توبه کند شاد می شود مانند کسی که چیزی گم کرده و بعد گمشده اش را پیدا کند و خوشحال شود. اصول کافی جلد 4 صفحه 169
امام صادق (ع) : رسولخدا (ص) فرموده است : هر که یکسال پیش از مرگش توبه کند خداوند توبه اش را می پذیرد سپس فرمود : یکسال هم زیاد است هرکه یکماه پیش از مرگش توبه کند خدا توبه اش را بپذیرد سپس فرمود یکماه زیاد است هرکه یک هفته پیش از مرگش توبه کند خدا توبه اش را بپذیرد سپس فرمود : یک هفته زیاد است هر که یک روز پیش از مرگش توبه کند خدا توبه اش را بپذیرد سپس فرمود : یک روز زیاد است هرکه پیش از دیدار مرگ ( ملک الموت ) توبه کند خدا توبه اش را بپذیرد. اصول کافی جلد 4 صفحه 174